Tur cihazı

Klinikamızda  prostat vəzinin , sidik kisəsinin, sidik kanalının xəstəliklərinin

(adenoma, şişlər, daralmalar)müasir endoskopik müayinəsi,

 diaqnostikası və müalicəsi bu cihazın  vasitəsi ilə həyata keçirilir.

  

 

Prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyası (adenoması), səbəbləri və əlamətləri.

  Prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyası yaşlı kişilər arasında ən çox yayılmış xəstəliklərdəndir. 50 yaşdan yuxarı kişilərdə prostat vəzinin hiperplaziyasının formalaşması yaşla bağlı hormonal dəyişikliklərlə əlaqədardır.

    60 yaşda kişilərin yarısından çoxunda, 80 yaşdan sonra isə 80-90%-də prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyasına rast gəlinir. Onlardan hər 4 nəfərdən biri sidik ifrazı pozğunluğu şikayətləri ilə həkimə müraciət edirlər. Simptomların ağırlığı təkcə vəzi toxumasının ölçüləri ilə deyil, onların konfiqurasiyasından və böyümə istiqamətindən və asılıdır. Vəzi toxumasının düz bağırsaq istiqamətində inkişafı zamanı sidik ifrazı pozğunluğu simptomları uzun müddət xəstəni narahat etmir. Əgər düyünlər sidik kisəsi boşluğuna doğru inkişaf edirsə, xəstəlik erkən və olduqca xoşagəlməz şəkildə özünü biruzə verir.

Xəstələrdə aşağıdakı subyektiv simptomlar ortaya çıxır: sidik ifrazının tezləşməsi (gecələr 3-5 dəfə və ondan çox), göynəmə, sidik ifrazı aktından sonra sidik kisəsinin tam boşalmaması, sidiyin şırnağının zəif və fasiləli olması, sidik ifrazı aktının əvvəlində xəstələrin gücənməyə məcbur olması, sidik ifrazı aktının sonunda isə damcıların meydana çıxması.  

Bununla yanaşı obyektiv simptomlar mövcuddur: sidik ifrazı aktının pisləşməsi, qalıq sidiyin meydana çıxması, sidikdə qanın olması və kəskin sidik ləngiməsi.

Prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyası zamanı sidik ifrazının pozğunluqları bir neçə faktorla şərtləndirilir:

      Mexaniki – prostat vəzinin həcmcə böyüməsi;

      Dinamik – sidik kisəsinin arxa uretra nahiyyəsində və sidik kanalının bütün prostatik hissəsi boyu yerləşən saya əzələlərində gərginliyin artması;

    Əhali arasında uzun ömürlülük prostatın xoşxassəli hiperplaziyası problemi ilə daha çox insanların üzləşməsi faktını meydana çıxarır. Xəstələrin əksəriyyəti bu problemi yaşla bağlayaraq həkimə müraciət etmir. Əksər kişilərdə subyektiv şikayətlər zəif olur, baxmayaraq ki, sidik kisəsi tam boşalmır, tədricən böyüyür, tonusu itir, nazikləşir. Bu zaman paradoksal vəziyyət yaranır: eyni vaxtda kəskin sidik ləngiməsi və sidik saxlamamazlıq (dolmuş sidik kisəsindən sidiyin qeyri-iradi damcı şəklində axması)meydana çıxır. Gündüz və gecə sidik ifrazının tezləşməsi və sidik saxlamazlıq kimi simptomların meydana çıxması xəstələrin həyat tərzini pozur.

     Hələ 20-30 il əvvəl  bu xəstəlikdən və onun törədə biləcəyi ağırlaşmalardan xilas olunmağın yolunu yalnız  cərrahi əməliyyatda görürdülər. Hal-hazırda praktiki təbabətdə prostat vəzin xoşxassəli hiperplaziyasının qeyri-cərrahi metodla müalicəsi geniş yer almışdır.

    Prostat vəzinin adenomasının vaxtında və düzgün diaqnostikası müalicənin effektliyininin zəmanətidır.

     Bu xəstələrin müayinəsi olduqca sadədir.Bura fiziki müayinə, USM, urofloumetriya, Prostatın spesifik antigeninin (PSA) təyini və sidiyin  müayinəsini  aid etmək olar.

    Prostatın ən vacib fiziki müayinəsi rektal müayinə sayılır. Bu müayinə ucuz olmaqla bərabər prostat xərçənginə xas olan bərk düyünlərin aşkara çıxarılmasında əvəz edilməz müayinələrdən biri sayılır və bu  hər xəstəyə mütləq icra olunmalıdır.

    Ultrasəs müayinəsi prostatın anatomiyasını , stukturasını böyüklüyünü, qalıq sidiyin miqdarını ölçmək baxımından ən lazımlı müayinə üsuludur.

    Urofloumetr sidik ifrazının axım sürətini və sidiyin miqdarını qeyd edən cihazdır. Sidik ifrazının axım sürəti detruzor əzələsinin əmələ gətirdiyi itələmə gücünün sidik kisəsi boynu və uretranın müqavimətinə təsirinin nəticəsidir. Beləliklə, aşağı axım sürəti prostatla bağlı sidik kisəsi boynunun obstruksiyası nəticəsində əmələ gəldiyi kimi, detruzorun disfunksiyası və ya uretranın darlığı zamanı da meydana çıxa bilər. Ümumi olaraq 150ml olan sidik həcminin maksimum axım sürətinin >15ml/san olması normal qəbul edilmişdir. Sidiyin maxsimum axın sürəti Qmax 10ml/san-dən aşağı olduqda 88% halda obstruksiya olduğu müşahidə olunmuşdur. Sidiyin maxsimum axın sürəti Qmax  15ml/san olduqda belə xəstələrin 33%-də obstruksiya aşkar edilmişdir.

     Bir qayda olaraq sidik kisəsi kateterizasiya olan xəstələrin kateteri çıxarıldıqdan bir neçə gün sonra urofloumetriya icra olunmalıdır. Əks təqdirdə ödem və sfinkter spazmı kimi faktorlar  düzgün olmayan nəticəyə səbəb ola bilər.

   Prostatın spesifik antigeni (PSA) və rektal müayinənin nəticələri prostatın xoşxassəli hiperplaziyasının prostat xərçəngindən differensasiya olunmasında əvəzedilməzdir. Beləliklə, 50-70 yaş qrupundan olan hər xəstəyə, ailəsində prostat xərçəngi riski daşıyan xəstəyə isə PSA analizi 40 yaşında  mütləq olunmalıdır.Çünki prostatın xoşxassəli hiperplaziyasının müalicəsi prostat xərçənginin müalicəsindən fərqlidir.

        Sidiyin müayinəsi infeksiyasını və hematuriyanı təyin edir.

     Bu müayinələrdən sonra xəstəliyin ağırlıq dərəcəsindən asılı olaraq medikamentoz və cərrahi müalicə metodu seçilir.

        Kombinə edilmiş terapiya hazırki vəziyyətdə effektli sayılır. Prostat vəzinin adenoması və sidik ifrazının pozğunluqları simptomları olan xəstələrə bitki ekstraktlarının, homeopatik dərmanların istifadəsindən istənilən effekt alınmır.

    Amma sidik kisəsi əzələlərinin yığılma qabiliyyətinə müsbət təsir göstərən dərman preparatlarının tətbiqinə böyük üstünlük verilir. Bu baxımdan α-1-adenoblokatorlar üstünlük təşkil edir. Bu qrupun yeni nümayəndəsi Tamsulazin, Doksozazin, Terasozin, Alfasozin sayılır. Bu preparatlar sidik kisəsi boynunun, prostatın, sidik kanalının saya əzələlərinin α-1-adrenoreseptorlarını blokadaya alır. Beləliklə, bu əzələlərin tonusunu və uyğun olaraq uretra daxili təzyiqi azaldır. Digər tərəfdən sidik kisəsində yerləşən reseptorlara təsir edərək qıcıqlanma simptomlarını zəiflədir.

      Bizim klinikada bu preparatlar xəstəliyin bütün mərhələlərində, xüsusən, cərrahi əməliyyat mümkün olmayan xəstələrə, o cümlədən, əməliyyatdan öncə hazırlığa ehtiyacı olanlara təyin edilir.Tamsulazin arterial təzyiqi normal olan,  dokzazin isə arterial təzyiqi yüksək olan xəstələrə təyin edilir.Bu preparatlar sidik kisəsi və prostata eyni vaxtda təsir göstərərək simptomların tezliklə normallaşmasına və bu orqanların funksiyasının yaxşılaşmasına səbəb olur, xəstələrdə  cərrahi müdaxilə ehtimalını aşağı salır.

     Bu preparatların uzunmüddətli qəbulu isə adenomatoz toxumaların həcmini 20-30% və ondan çox azaldaraq xəstələrin həyat tərzini yaxşılaşdırmış,onlarda kəskin sidik ləngiməsinin qarşısını almışdır.Cərrahi müalicə  açıq (ən'ənəvi)  və qapalı (endoskopik)üsulla icra edilir.

      Açıq adenomektomiya əməliyyatı prostatın çəkisi  80 – 100 qr – dan çox olan xəstələrə aparılır.

      Prostatın çəkisi 80 – 100 qr – dan az olan xəstələrə isə endoskopik cərrahiyə, yəni prostatın transuretral rezeksiyası (TUR) icra olunur.

     Transuretral rezeksiyanın açıq cərrahiyədən üsütünlüyü cərrahi kəsiyin  olmaması və xəstənin xəstəxanada qalma müddətinin qısa olmasıdır. Prostatın transuretral rezeksiyası endoskopik olaraq uretral yolla prostat toxumasının çıxarılmasıdır. Klassik olaraq  60qr-a qədər olan prostat üçün  TUR məsləhət görülür. Ancaq  təcrübəli əllərdə 90-100qr-a qədər olan prostatlara da tətbiq oluna bilər.

       Çoxillik təcrübələr göstərir ki, prostatın transuretral rezeksiyasından sonra xəstələrin 1/6-də ağırlaşmalar meydana çıxır.

      Ən çox təsadüf olunan ilkin ağırlaşmalar: əməliyyat zamanı meydana çıxan qanaxmalar, işlədilən mayenin absorbsiyası nəticəsində əmələ gələn hipervolemik hiponatremiya (TUR sindrom) və ekstravazasiyadır.

      Sonrakı ağırlaşmalar uretranın stenozu, sidik kisəsi boynunun kontrakturası, inkontinans, impotensiya, retroqrad eyakulyasiya sayılır.

       Ölüm halları 0,2%-dir.

    Əməliyyat zamanı və sonralar ciddi ağırlaşmaların olduğu bildirilsə də transuretral rezeksiyası hal-hazırda prostatın cərrahi müalicəsində " qızıl standart" sayılır. 

 

 

Наш опыт применения контактной лазерной литотрипсии в лечении больных скамнями верхних и нижних мочевых путей в Урологическом центре Камала Абдуллаева

 

 

 

 

 

    Приборная стойка для                                      Уретероненоскопы.                                                                                        

          эндоурологии.                                    

 

Гольмиевый лазерный генератор.

 

 

Введение:   Лечение мочекаменной болезни было и остается проблемой,  в решении которой применяются различные подходы и методики. В нашей клинике предпочтение отдается малоинвазивным методам.  В течение последних десяти лет одним из перспективных направлений в эндоскопическом лечении больных камнями верхних и нижних мочевых путей, является применение контактной литотрипсии с использованием гольмиевого лазера.

Лазерная литотрипсия сегодня по праву считается самым уникальным методом дробления камней в мочевыводящих путях. Этот способ одновременно использует методики эндоскопии и лазерного лечения. Эта новейшая технология более совершенна, чем ударно-волновое воздействие. После процедуры от конкремента остается лишь немного порошкообразной субстанции,  которая  выводится  с током мочи или после отмывания

Материалы и методы:

 Материалом данного исследования явились 72 больных, находившихся под наблюдением в нашей клинике в период  с 2012 по 2015 г.г. 

Средний возраст пациентов колебался от 4 до 72 лет, среди них женщин - 42 больных, мужчин - 30 больных. Количество детей до 18 лет составило 20 человек.  Локализация конкрементов: верхняя треть мочеточников - 14 больных, средняя треть - 20 больных, нижняя треть - 32 больных, камни мочевого пузыря – 6 больных. Конкремент локализовался в правом мочеточнике у 37, а в левом у 29 пациентов. Двусторонняя локализация конкрементов наблюдалась у 5 больных, у 16-ти больных были множественные камни мочеточника. У 22 больных имелось сужение мочеточника ниже камня. Размер конкрементов колебался от 0.8 до 3 см , длительность стояния в мочеточнике составляло от 6 дней до 2 месяцев.

 Для проведения уретероскопии  использовали ригидные уретероскопы  9,5Шр., а также  7,5Шр. фирмы Karl Storz . Для контактной литотрипсии камней мочевого пузыря использовали стандартные и универсальные эндоскопы Karl Storz . Лазерную литотрипсию проводили как способом « дробления по периферии », так и « сверлением по центру ». Для проведения литотрипсии, в основном, применяли мощность лазера 10-12 Вт.  Большинство операций проводилось под спинальной анестезией. Длительность операции зависила от локализации и размера камня, и , как правило, не превышало 45 минут. При применении лазерной литотрипсии все конкременты были разрушены, крупные осколки из мочеточника удалены  при помощи щипцов.

  У 3 пациентов при локализации камня в верхней трети мочеточника произошла миграция части осколков в лоханку почки, что потребовало в дальнейшем проведения дистанционной литотрипсии . Во всех случаях опреации на мочеточниках завершались установкой стента на сроки от 20 дней до 1 месяца.  В мочевой пузырь  устанавливался катетер Фолея сроком на 1 сутки. Интраоперационных осложнений при проведении лазерной литотрипсии не зарегистрировано.  В послеоперационном периоде у 2 больных после контактной литотрипсии камней мочеточника отмечено развитие острого пиелонефрита. В среднем послеоперационный день больных после литотрипсии составил 1 сутки.  За рассматриваемый период работы нами было выполнено только 3 открытые операции, что составило 3% от общего числа оперативных вмешательств, выполненных по поводу камней верхний и нижних мочевых путей. Основными показателями к открытым операциям служили гнойный пиелонефрит и большие (2-3см) размеры камней мочеточника.

Результаты  и обсуждения:   Наши наблюдения показали высокую эффективность и надежность использования контактной лазерной литотрипсии, что позволяет улучшить качество лечения большой группы больных с камнями верхних и нижних мочевых путей и значительно сократить долю открытых хирургических вмешательств. Результатом исследования явилось купирование воспалительных осложнений   и восстановление функциональных способностей почек . Период наблюдения составил в среднем 2 месяца. В 93% случаях получен достоверно положительный результат.